Werkgroep ZEEkracht, voor een duurzame Zeeheldenbuurt

18 januari 2021

ZEEkracht, zo heet de werkgroep uit de Zeeheldenbuurt in Groningen die zich sinds afgelopen jaar inzet voor verduurzaming van de wijk. Kees Faber (68) en Norbert van de Kamp (28) sloten zich aan na een oproepje in de buurtkrant. ‘We hebben in deze wereld echt iets te doen samen.’

Praat met Kees Faber over verduurzaming en hij denkt ook altijd even aan de keer dat zijn vrouw voor haar wekelijks rondje door de buurt met een afvalgrijper en vuilniszak de straat op was gegaan en geroutineerd allerlei rommel van stoep aan het plukken was. De bezigheid wekte grote verbazing van een groepje langsfietsende jongens. ‘Mevrouw, heeft u een taakstraf?’

Faber schiet hartelijk in de lach. Hij wil maar zeggen: duurzaamheid, het zit nog niet bij iedereen tussen de oren. Het is een van de redenen waarom Faber vorig jaar besloot te reageren op een oproepje in de buurtkrant AHOY! om de ingeslapen werkgroep verduurzaming van de Zeeheldenbuurt nieuw leven in te blazen. Een paar straten verderop had Norbert van de Kamp precies dezelfde gedachte gehad.

Zodoende zitten de twee op een woensdagochtend in januari over de resultaten van een enquête gebogen; een van de eerste wapenfeiten van werkgroep ZEEkracht, die naast Faber en Van de Kamp bestaat uit Peter Oterdoom, Maartje ter Veen, Sarah Willemsen, Renate Vergeer, Tim Maalderink en Robin Kuijpers. De diverse club van negen ‘zeehelden’ probeert de buurt aan boord te krijgen van het schip dat verduurzaming heet.

 

Meeliften op het netwerk van Grunneger Power
Procesbegeleider en communicatieadviseur Marie Smeding van energiecoöperatie Grunneger Power ondersteunt hen hierbij; ze schuift aan bij overleggen en faciliteert activiteiten, zoals een warmtecamera-wandeltocht door de wijk of het beschikbaar stellen van energiebespaartassen. ‘Wij kunnen meeliften op hun netwerk in de stad, expertise en organisatiecapaciteit’, vat Van de Kamp samen. Prettig en zinvol, vinden beide heren. Faber: ‘Ze is enthousiast, stimulerend en denkt mee. Haar inbreng helpt om onze initiatieven in een breder verband te plaatsen, bijvoorbeeld door linken te leggen naar andere initiatieven.’

Door aanspreekpunt te zijn en evenementen te organiseren, hopen de leden van ZEEkracht de komende jaren gezamenlijk op te trekken met steeds meer buurtgenoten en zo collectief invulling te geven aan het door de gemeente geïnitieerde wijkenergieplan voor hun buurt. Er wordt er een gemaakt voor elke wijk, buurt of dorp in de gemeente, zodat Groningen in 2035 aardgasvrij is.

Om tot een passende aanpak in de Zeeheldenbuurt te komen, heeft ZEEkracht eerst, via de enquête, geïnventariseerd wat er leeft bij bewoners. Wat betekent duurzaamheid voor hen? Hebben ze er al ervaring mee? En waar hebben ze behoefte aan?

Er kwamen negentig ingevulde enquêtes terug. Niet gek, vinden Faber en Van de Kamp. Tegelijkertijd is de respons een neus-op-de-feiten-uitslag. Er is nog veel te doen, realiseren ze zich, in hun wijk die 2400 huishoudens telt. Waarvan een groot deel bestaat uit studenten.

 

Isoleren kun je leren
De wensen van de respondenten zijn uiteenlopend; het gaat van zonnepanelen en groene stroom tot meer groen in de wijk en, bovenaan, het isoleren van de woning – een zeer belangrijke stap volgens Van de Kamp. Als junior projectleider bij het Regionaal Woon en Leefbaarheidsplan Oost-Groningen (RWLP) houdt hij zich intensief bezig met het duurzaamheidsvraagstuk. Zo heeft hij als energiecoach Oost-Groningers geadviseerd over energie besparen in huis.

‘Mensen zien dan de aanschaf van zonnepanelen vaak als de eerste stap in zo’n proces, zegt Van de Kamp. ‘Maar je hebt weinig aan zonnepanelen als je woning totaal niet energiezuinig is. Dat kun je dus beter eerst aanpakken. Isoleren is ook essentieel om de gasvraag te verminderen.’ En het kan al met kleine ingrepen, tipt hij. Bijvoorbeeld door tochtstrips te plaatsen of de verwarming te voorzien van radiatorfolie.

 

DNA van de wijk
‘Buurman’ Faber verdiept zich sinds zo’n vijftien jaar in het thema duurzaamheid. Zo heeft zijn huis HR+ glas, een groen dak, zonnepanelen en een vogelvriendelijke tuin, een groene oase waarin een kolonie van zo’n dertig mussen zich al jaren kiplekker voelt. Hiernaast deelt Faber zijn auto via een landelijk online platform.

‘Van zoiets zou ik het nou fijn vinden als we daar in de wijk een eigen variant op kunnen maken’, zegt hij. Dankzij zijn betrokkenheid bij de werkgroep is de wijk als samenwerkingsverband Faber gaan interesseren. ‘Wat mij bezighoudt is: hoe zorgen we ervoor dat mensen meer of beter stilstaan bij verduurzaming? Want we hebben in deze wereld echt iets te doen samen.’

Hij is er de man niet naar om de buurtbarbecue te organiseren, of een vrolijke voorjaarsspeurtocht. ‘Daar ben ik veel te serieus voor.’ Maar de maatschappelijke insteek ligt Faber, die veel ervaring heeft met mensen en veranderprocessen. Zo is hij lid van de kartrekkersgroep Herenboeren Groningen: een burgerinitiatief met als doel het opzetten van een coöperatieve boerderij met tweehonderd gezinnen. Ook als schrijver en fotograaf heeft hij oog voor de wereld om hem heen – en die van morgen.

‘We doen dit voor de goede zaak. Daarbij vind ik ZEEkracht sociaal interessant: ik leer het DNA van de wijk beter kennen en heb al een aantal leuke mensen ontmoet die ik hiervoor nog niet kende.’

 

Leren van andere wijken
Als gevolg van corona is de werkgroep het afgelopen jaar een keer of drie fysiek bij elkaar geweest. Twee keer hebben ze online vergaderd. Hoog op de prioriteitenlijst staat het maken van een verduurzamingsplan voor de wijk op basis van de enquêteresultaten en een buurtbijeenkomst, zo gauw als de regels het toelaten. ‘We willen de verhalen achter de getallen weten en als bouwstenen voor ons plan gebruiken’, zegt Faber.

Voorts wordt er al voorzichtig nagedacht over de eerste activiteiten en andere laagdrempelige initiatieven, zoals een voorjaarsschoonmaak, het inzetten van energiecoaches en bewoners informeren over collectieve inkoopacties voor bijvoorbeeld zonnepanelen en de mogelijkheid om via de gemeente een geveltuintje voor hun huis te krijgen in plaats van stoeptegels. De werkgroep mikt op ongeveer één activiteit per maand, als alles straks eenmaal op de rit is.

Omdat ZEEkracht nog in de opstartfase zit, kijken de leden met een dankbaar oog naar wijken als de Noorderplantsoenbuurt en de Reitdiepwijk. Daar zijn vergelijkbare werkgroepen en commissies al wat langer bezig hun leefomgeving de verduurzamen. Van de Kamp: ‘Het is belangrijk dat we zichtbaar gaan worden. Ik denk dat veel mensen wel willen, maar niet weten waar of hoe ze moeten beginnen. Nou, daarvoor zijn wij er.’

Van de Kamp en Faber benadrukken dat het bij uitstek niet zo is dat de werkgroep het allemaal beter weet dan andere bewoners. Faber: ‘We proberen juist een manier te bedenken waarop we het samen kunnen uitzoeken.’ Van de Kamp: ‘Er zijn zo veel initiatieven op het gebied van duurzaamheid dat je soms door de bomen het bos niet meer ziet. Je kunt bij de gemeente terecht voor advies, maar ook bij het Energieloket en talloze commerciële bedrijven. Wat wij proberen, is hier overzicht in aan te brengen en zo veel mogelijk mensen te betrekken bij onze missie.’